STA OP EN LEEF, VADER

Men neme het Marokkanen-probleem.
Men neme een boek van de schrijver Said El Haji.
Men leze dit boek.
En dan krijg je boeiende inkijkjes in het gezin waarin Said opgroeide en de cultuur waar in hij ademde.

In 1976 werd de schrijver geboren in Marokko, in het Rift gebergte. Hij gaat met zijn ouders en andere kinderen mee naar Nederland wanneer hij ongeveer 5/6 jaar oud is. Hij studeert Nederlands Taal en Letterkunde aan de universiteit van Leiden, de oudste universiteit van ons land. Hij schrijft in de Nederlandse taal.

In dit boek heeft Said essays verzameld die hij heeft geschreven over zijn leven en zijn verhoudingen met zijn verwanten, met name zijn vader. Sommige schrijvers een literaire moord op hun vader, maar is er ook een schrijver die zijn vader weer wil opwekken? Zal dat laatste in dit boek gebeuren? 

Said heeft eerder over zijn vader geschreven, een vader die hij ziet als een harde, een grimmige en een gewelddadige man. Wanneer zijn vader 37 jaar jong is wordt hij afgekeurd en leeft van een uitkering. Hij keert zich naar de moskee en wordt lid van de Moslim Broederschap. Volgens hem is er buiten de islam niets (en toch ging hij naar Nederland). Deze veranderde houding zorgt voor een steeds groter wordende kloop tussen vader en zijn kinderen (vijf zonen en een dochter). Wanneer said bekend maakt aan zijn vader dat hij geen moslim meer is, wordt hij door zijn vader buiten gesloten, niemand mag meer contact met hem hebben. Op zijn 52ste overlijdt de vader van Said. 

Door te schrijven over zijn vader en moeder en zijn broers en zus geeft Said de lezers een inkijkje in een Marokkaanse opvoeding in een Nederlandse omgeving, in deze opvoeding zijn schaamte en vernedering belangrijke elementen. De twee werelden van de Marokkaanse cultuur en de Nederlandse cultuur vermengen zich niet gauw en blijven vaak op afstand van elkaar.

Hij ziet dat de verhoudingen tussen mannen en vrouwen een gecompliceerde is. Hij ziet dat Marokkaanse mannen hun gevoelsleven hebben verwaarloosd. Wanneer zij troost willen vinden, moeten ze bij hun moeder zijn, maar hun moeder dat stevig onder het gezag van haar man. De mannen verwerpen de autoriteit van vrouwen, want de juiste combinatie is die van mannen en autoriteit. Mannen leven in hun eigen wereld, daarom is het voor hen zeer moeilijk om gewoon om te gaan met vrouwen.

Hij ziet in de Marokkaanse cultuur een sociale controle die gebaseerd is op angst en wantrouwen. In de Arabische cultuur is een autoritaire trek. Said pleit voor openheid en individuele vrijheid. 

Said wil zijn eigen leven leiden, met zijn eigen beslissingen, niet gebonden aan de tradities van noord Afrika en ook niet gebonden aan de tradities van de islam. De eerste keer dat hij zich vrij voelt is op de universiteit van Wyoming (USA), waar hij een cursus schrijven volgt. Hij is weg van de Nederlandse cultuur en van de Marokkaanse cultuur. 

Said gelooft in Allah noch liefde, dat laatste levert wel enige problemen op met zijn vriendin. Over ‘vriendin’ gesproken: op een dag is Said op een middelbare school in Rotterdam iom te praten over een boek dat hij heeft geschreven. Een leerlinge geeft felle kritiek op hem. Volgens dit Marokkaanse meisje, Bouchra, heeft hij zijn Marokkaanse wortels verloochend. Een paar jaar later trouwt zij met een Rotterdams jochie. Hij heet Robin van Persie, inmiddels een beroemd voetballer. 

Dit is een goed geschreven boe.
Said opent de deur van het huis waarin hij opgroeide (hij dankt zijn familieleden voor hun toestemming om over hen te schrijven).
Hij opent een deur naar de cultuur waarin hij opgroeide.

En zijn vader? Heeft Said zijn vader opgewekt? Lees het boek.

Said El Haji – Sta op en leef, vader – 2013

vakantie (132)

1020616

Na de derde kerkdienst bij de Anglicanen rijden we met behulp van ons navigatiesysteem naar het centrum van Coutances. We brengen een bezoek aan de kathedraal. Op het moment dat Toos bij een kruisbeeld staat, klinkt luid en duidelijk een bekende stem: Bestemming bereikt.

rondje Veluwe (01)

Tijdens onze vakantie in Normandische streken hebben we veel gewandeld. In die dagen kwam ik op de gedachte om in Gelderse streken weer eens te gaan wandelen op een lange route. De laatste keer dat ik dat had gedaan was in de laatste periode van het jaar 2011.

In de kast heb ik nog een boekje van “Een wandeling rondom de Veluwe”. De ondertitel zegt dat het gaat om de langste boswandeling van Nederland. Zo vertrok ik met bus en trein en bus en kwam ik in Hattem aan.

wpid-wp-1440790487297.jpeg

De route is ruim 280 kilometer lang en begint op de Markt in het oude stadje Hattem. Binnen een paar honderd meter ben ik in het buitengebied en loop ik over een dijk. Aan de zuidoost kant van Hattem kom ik door een heel klein bosgebied, maar deze etappe blinkt niet uit in veel bossen.

1020922

Het gaat om een perceel van het Gelders Landschap, met de fraaie naam ‘Algemene Veen’. Ik kan nu van het asfalt af en tussen de bomen door lopen. Hopelijk gaat dat tijdens de tientallen kilometers die nog komen vaker gebeuren.

Het kleine stukje bos wordt verfraaid door jeneverbes en heide.

1020923

Dit gedeelte van deze etappe gaat tussen de bosrijke Veluwe en de waterrijke IJssel. Het is een vlak land, een polderlandschap, waar al honderden jaren mensen hebben gewerkt aan het winnen van land op water. Om te zorgen voor een goede afwatering heb je beken, weteringen, stroompjes en ook sluizen nodig. Ik passeer een sluis in het kanaal dat loopt in het zuidelijke Dieren en het noordelijke Hattem.

1020924

Ik tref het met het weer. De zon is stralend aanwezig. In Hattem heb ik mijn jas al in de rugzak gestopt. Ik neem halverwege de etappe een rustpauze die tevens dient als lunchpauze. Ik zit bij ‘Gemaal Veluwe’, dat in 1999 in werking is gezet om water naar de IJssel te pompen. Dit nieuwe gemaal is de vervanger van het ‘Pouwel Bakhuis’ dat er naast staat, dit is een stoomgemaal dat in 1920 werd gebouwd.

1020927

Wanneer ik langs een water in zuidelijke richting loop zie ik in het oosten een lange zandheuvel boven het landschap uitsteken. Ik vermoed dat er wordt gewerkt aan nieuwe dijken en de scheppen van mogelijkheden om bepaalde gebieden onder water te laten lopen ten tijde van veel water in de IJssel.

Inmiddels ben ik om Wapenveld heen gelopen en ga ik in de richting van Heerde. Net ten noorden van Heerde ga ik bij een bushalte zitten en wacht ik op de bus naar Apeldoorn. De etappe zit er op en het is mij goed gevallen.

Ik heb in mijn agenda iedere dinsdag vastgelegd om verder te gaan met dit rondje Veluwe (maar laat ik mijzelf niet overschatten). En misschien heeft iemand wel zin om een keer een etappe mee te lopen.

Nog even wat statistieken:

mijn wandelduur is 2.26 uur

mijn afstand is 12.71 kilometer

mijn gemiddelde snelheid was 5.21 kilometer per uur.

Belangrijker dan die cijfers is voor mij dat ik deze tocht heb gelopen, een beetje als vanouds.

HET LIED VAN DE NACHTEGAAL

Een nachtegaal blijft zingen, zoals een christen blijft zingen.

Dit is duidelijk in het leven van Helen Berhane die dit boek heeft geschreven over haar lven. Zij is een vrouw die in Eritrea werd geboren. Op haar 16e wordt zij uitgehuwelijkt, haar man (20 jaar ouder) neemt later het initiatief voor de echtscheiding and Helen blijft achter met haar dochtertje Eva (geboren in 1994). Zij begint een schoonheidssalon in Asmara, maar zij is niet alleen een zakenvrouw, zij is ook een dame die graag anderen wil helpen, gedreven door haar liefde voor Christus.

Ze ontwikkelt haar talent om te zingen en ze wordt lid van een pinkstergemeente. Zij is eerder lid geweest van de Orthodoxe Kerk en de Rooms Katholieke Kerk (die in het boek consequent Katholieke Kerk wordt genoemd). Op de achtergrond spelen de verstoorde verhoudingen tussen Eritrea and Ethiopia.

Helen wordt gearresteerd omdat zij in het openbaar heeft gesproken (aangespoord door haar christelijke overtuiging) over de politieke situatie in Eritrea. Ze laten haar uiteindelijk weer gaan en vermanen haar om niet meer in het openbaar te spreken. Bij een andere gelegenheid worden mensen die bij een huiskerk zijn gearresteerd. Dan is er iemand die een rechtszaak tegen haar begint, maar Helen wordt vrijgesproken. Helen is niet de vrouw die de mond gesnoerd kan worden, wanneer ze er van is overtuigd dat zij aan de kant van de waarheid staat.

In mei 2002 wordt een decreet afgekondigd door de regering van Eritrea: nog maar vier religieuze organisaties worden geaccepteerd. * de orthodoxe Kerk, de Rooms katholieke Kerk * de Lutherse Kerk * de islam (in zijn al zijn stromingen). Dit decreet is de start van anti-christelijke propaganda.

We zien dat Helen steeds vaker in de problemen komt, ze heeft in 2003 een CD met christelijke liedjes uitgegeven, ze geeft bijbellessen in het geheim. Ze komt in de gevangenis terecht, uiteindelijk in een militair complex op een afgelegen plek. Het is ongelooflijk om te lezen wat Helen allemaal heeft door gemaakt (en met haar veel anderen). De gevangenisdirectie probeert Helen zo ver te krijgen dat zij haar geloof afzweert, maar zij blijft doorgaan met zingen, met bijbelonderwijs, met het bemoedigen van mede-gevangenen. Ze helpt zelfs jonge dienstplichtigen die als cipier werken. Ze wordt geslagen en vernederd en gemarteld, maar zij wil niet en kan niet haar geloof in Jezus Christus opgeven.

Nadat zij door één van de directeuren zwaar is afgetuigd met een knuppel komt ze uiteindelijk in een ziekenhuis in Asmara terecht (na twee jaar in de gevangenis cq zeecontainer). Haar ouders, die beiden in de zorg werken, krijgen toestemming om voor haar te zorgen en zij mag in het huis van haar ouders gaan wonen. Ze slaagt er in om een visum voor Sudan te krijgen en het land te ontvluchten. Ze verblijft in Sudan bij een zus en na een paar maanden wordt haar dochtertje het land Eritrea uitgesmokkeld en kan zij naar haar moeder. Van Sudan reizen zij uiteindelijk naar Denemarken waar zij beiden worden opgenomen.

Dit boek is een verschrikkelijk verhaal van vervolging en onlusten in een land dat zij hard heeft gevochten voor vrijheid en dat nu bezig is om die vrijheid zelf weer om zeep te helpen. Helen and Eva zijn niet de enigen die Eritrea zijn ontvlucht. Veel van de huidige bootvluchtelingen zijn jongelui uit Eritrea.

De Nederlandse vertaling is uitgegeven door twee organisaties die zich bezig houden met vervolgde christenen, Stichting De Ondergrondse Kerk en Open Doors.

Helen Berhane – Het lied van de nachtegaal – Song of the Nightingale – 2010

dan liever de lucht in

image

Vanavond fietsend met Hond op pad. Achter ons huis ziet hij de eerste luchtballon. Er achteraan!
Wanneer we bij het Valleikanaal aankomen stort op dat moment Vincent van Gogh als ballon vermomd ter aarde. Hond is zeer opgewonden, het is een kunstzinnig dier.

image

We zien een volgende ballon ter aarde gaan, temidden van koeien in paniek.
Een andere ballon scheert ternauwernood over een maïsveld, raakt een weiland en slaagt er in om het kanaal met droge voeten over te komen. Hond weet niet waar hij moet kijken.

image

Hij rent langs het kanaal, op zoek naar een ballon. Honden blaffen in de verte. Vlammen suizen in het licht van de ondergaande zon.

Thuis gaat Hond gestrekt. Hij heeft een mooie avond.

in de zon

image

Om elf uur vertrek ik met een kerkkennis, op de fiets. Langs het Valleikanaal, door Woudenberg, inclusief zwaaien naar nicht, via de theetuin van El Dorado door Den Treek. Vervolgens op huis aan. Mooi fietsweer en goede gesprekken.
Twintig kilometer gefietst.

deventer en de modernen

image

Toen ik vanmorgen wakker werd had ik het niet in de gaten. Ik las het in de krant. Het is vandaag de sterfdag van Geert Grote, de man die onlosmakelijk verbonden is aan de beweging van de Moderne Devotie.
In het oude centrum is een museum waar Geert en zijn modernen centraal staan.
Je kunt de Moderne Devotie zien als een wegbereider voor de Reformatie.
Deventer en Zwolle (Windesheim!) proberen zich mede via de Moderne Devotie op de kaart te zetten, mede door een speciale wandelroute tussen deze beide Hanzesteden.